อาการปวดฟันเป็นๆหายๆ เป็นปัญหาที่หลายคนมองข้าม เพราะบางวันอาจปวดจี๊ดขึ้นมาเวลาทานของหวาน ดื่มน้ำเย็น หรือเคี้ยวอาหาร แต่ไม่นานอาการก็หายไป ทำให้คิดว่าฟันคงไม่ได้มีปัญหาร้ายแรง และยังไม่จำเป็นต้องพบทันตแพทย์
แต่ความจริงแล้ว อาการปวดที่ไม่ได้เกิดขึ้นทุกวันไม่ได้หมายความว่าปัญหาภายในฟันหายไปแล้ว เพราะอาการลักษณะนี้สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ฟันผุ ฟันร้าว ฟันคุด ไปจนถึงการอักเสบของโพรงประสาทฟัน ซึ่งบางภาวะอาจค่อย ๆ ลุกลามโดยที่อาการปวดเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วง
ดังนั้น หากเริ่มมีอาการปวดฟันซ้ำ ๆ แม้จะไม่ได้ปวดตลอดเวลา การตรวจหาสาเหตุตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้ทันตแพทย์สามารถวางแผนรักษาได้เหมาะสม และเพิ่มโอกาสในการเก็บฟันธรรมชาติเอาไว้ได้
ปวดฟันเป็นๆหายๆ คืออะไร ทำไมไม่ควรรอให้ปวดทุกวัน
อาการปวดฟันเป็นๆหายๆ หมายถึงอาการเจ็บหรือเสียวบริเวณฟันที่ไม่ได้เกิดขึ้นตลอดเวลา อาจปวดเมื่อมีสิ่งกระตุ้น เช่น ของเย็น ของร้อน ของหวาน หรือแรงจากการบดเคี้ยว แล้วอาการจึงค่อยหายไปหลังจากหยุดสิ่งกระตุ้น
บางคนอาจมีอาการเพียงไม่กี่วินาที ขณะที่บางคนรู้สึกปวดนานขึ้น หรือเริ่มมีอาการขึ้นมาเองโดยไม่ได้รับประทานอาหารอะไร ลักษณะและระยะเวลาของอาการจึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ทันตแพทย์ประเมินสาเหตุได้
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรใช้เพียงระดับความปวดมาตัดสินว่าฟันยังแข็งแรงหรือไม่ เพราะปัญหาบางอย่างสามารถลุกลามได้แม้อาการยังไม่มาก และในบางกรณีอาการเสียวหรือปวดอาจลดลงเมื่อเนื้อเยื่อภายในฟันได้รับความเสียหายมากขึ้น จึงควรตรวจหาสาเหตุแทนการรอให้อาการปวดรุนแรงก่อน
ปวดฟันเป็นๆหายๆ เกิดจากอะไรได้บ้าง
อาการปวดฟันที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวสามารถมาจากหลายสาเหตุ และแต่ละสาเหตุมีแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน การตรวจช่องปากและการประเมินโดยทันตแพทย์จึงเป็นวิธีที่ช่วยระบุสาเหตุได้แม่นยำกว่าการสังเกตอาการด้วยตัวเอง
ฟันผุ
ฟันผุเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยของอาการปวดหรือเสียวฟัน เมื่อรอยผุเริ่มลึกผ่านชั้นเคลือบฟันเข้าสู่เนื้อฟัน ผู้ป่วยอาจเริ่มรู้สึกเสียวหรือเจ็บเมื่อรับประทานของเย็น ของหวาน หรืออาหารบางชนิด
ในระยะแรกอาการอาจเกิดเพียงช่วงสั้น ๆ และหายไปหลังหยุดสิ่งกระตุ้น จึงทำให้หลายคนยังไม่ได้เข้ารับการรักษา แต่หากปล่อยให้รอยผุลึกขึ้นเรื่อย ๆ เชื้อแบคทีเรียอาจเข้าใกล้หรือเข้าสู่โพรงประสาทฟัน ส่งผลให้อาการปวดรุนแรงและรักษาซับซ้อนมากขึ้น
ฟันร้าว
ฟันร้าวเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดอาการปวดแบบไม่สม่ำเสมอ โดยเฉพาะอาการเจ็บเมื่อกัดหรือเคี้ยวอาหารแข็ง บางคนอาจรู้สึกเจ็บเฉพาะตอนออกแรงกัดหรือตอนคลายแรงกัด แล้วอาการก็หายไป
รอยร้าวบางตำแหน่งอาจมองเห็นได้ยากด้วยตาเปล่า และอาการสามารถเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว หากรอยร้าวลึกจนกระทบเนื้อเยื่อภายในฟัน อาจทำให้เกิดการอักเสบของโพรงประสาทและเพิ่มความซับซ้อนในการรักษาได้
ฟันคุด
ฟันคุดหรือฟันที่ขึ้นได้ไม่เต็มที่สามารถทำให้เกิดอาการปวดบริเวณด้านหลังของช่องปากเป็นระยะ โดยเฉพาะเมื่อมีเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์สะสมรอบเหงือกบริเวณฟันคุด จนอาจเกิดการอักเสบหรือการติดเชื้อ
บางช่วงอาการอาจดีขึ้นหลังการอักเสบลดลง แต่สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้อีก หากมีอาการปวด บวม อ้าปากลำบาก หรือมีการอักเสบเกิดขึ้นซ้ำ ควรให้ทันตแพทย์ตรวจตำแหน่งของฟันคุดและประเมินแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
ทั้งนี้ ไม่ใช่ฟันคุดทุกซี่จำเป็นต้องผ่าออก หากไม่มีโรคหรือปัญหาที่เกี่ยวข้อง ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ติดตามอาการและตรวจเป็นระยะ
โพรงประสาทฟันอักเสบ
ภายในฟันมีเนื้อเยื่อที่เรียกว่าโพรงประสาทฟัน ซึ่งประกอบด้วยเส้นประสาทและหลอดเลือด หากฟันผุลึก ฟันได้รับแรงกระแทก หรือมีรอยร้าว เชื้อแบคทีเรียและสิ่งกระตุ้นสามารถทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนี้เกิดการอักเสบได้
ในระยะเริ่มต้นอาจรู้สึกเสียวหรือปวดเมื่อเจอของเย็นหรือของหวานแล้วอาการหายค่อนข้างเร็ว แต่หากการอักเสบลุกลามมากขึ้น อาการอาจอยู่นานหลังหยุดสิ่งกระตุ้น เริ่มปวดขึ้นมาเอง หรือมีอาการปวดตุบ ๆ
เมื่อโพรงประสาทได้รับความเสียหายจนไม่สามารถฟื้นตัวได้ อาจจำเป็นต้องรักษารากฟันหรือพิจารณาวิธีรักษาอื่นตามสภาพของฟันแต่ละซี่
ลักษณะอาการปวดฟันแบบไหนที่ควรสังเกต
ลักษณะของอาการปวดสามารถช่วยบอกข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับปัญหาภายในฟันได้ เช่น หากเสียวฟันชั่วครู่เมื่อดื่มน้ำเย็นหรือรับประทานของหวาน อาจสัมพันธ์กับเนื้อฟันที่ไวต่อสิ่งกระตุ้นหรือฟันผุในบางระยะ
หากมีอาการเจ็บจี๊ดตอนกัดหรือเคี้ยวอาหาร โดยเฉพาะเมื่อเกิดซ้ำในตำแหน่งเดิม ควรตรวจหาฟันร้าว รอยผุ หรือความผิดปกติของวัสดุอุดฟัน
ส่วนอาการปวดที่ค้างอยู่นานหลังรับประทานของร้อนหรือเย็น ปวดขึ้นมาเองโดยไม่มีสิ่งกระตุ้น หรือปวดจนรบกวนการนอน อาจเป็นสัญญาณว่าการอักเสบภายในฟันมีความรุนแรงมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม อาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้วินิจฉัยสาเหตุได้ทั้งหมด ทันตแพทย์อาจต้องตรวจช่องปาก ทดสอบการตอบสนองของฟัน และใช้ภาพเอกซเรย์ร่วมด้วยเพื่อประเมินปัญหาอย่างเหมาะสม
ปวดฟันแล้วหายเอง แปลว่าฟันหายหรือไม่
ไม่จำเป็นเสมอไป เพราะอาการปวดสามารถลดลงหรือหายไปชั่วคราวได้ แม้ว่าสาเหตุภายในฟันจะยังคงอยู่
ตัวอย่างเช่น ฟันผุในระยะแรกอาจเจ็บเฉพาะเมื่อมีสิ่งกระตุ้น ฟันร้าวอาจปวดเฉพาะจังหวะที่เคี้ยวถูกตำแหน่ง หรือฟันคุดอาจปวดในช่วงที่เหงือกรอบฟันเกิดการอักเสบแล้วดีขึ้นเมื่อการอักเสบลดลง
นอกจากนี้ หากเนื้อเยื่อโพรงประสาทได้รับความเสียหายมากจนสูญเสียการตอบสนอง อาการเสียวต่อความร้อนหรือเย็นอาจลดลงได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าฟันกลับมาแข็งแรงตามปกติ เพราะยังอาจเกิดการติดเชื้อบริเวณปลายรากฟันตามมาได้
ดังนั้น ถ้ามีอาการปวดที่เกิดซ้ำในฟันซี่เดิม แม้แต่ละครั้งจะหายไปเอง ก็ควรตรวจหาสาเหตุให้ชัดเจน
ปวดฟันเป็นๆหายๆ แบบไหนควรพบทันตแพทย์
หากอาการปวดเกิดซ้ำหลายครั้ง ปวดต่อเนื่องมากขึ้น มีอาการเสียวที่ไม่หายทันทีหลังหยุดสิ่งกระตุ้น หรือเริ่มเจ็บเมื่อบดเคี้ยว ควรนัดตรวจเพื่อหาสาเหตุ โดยไม่จำเป็นต้องรอจนปวดทุกวัน
ควรเข้ารับการประเมินโดยเร็วหากมีอาการปวดรุนแรงขึ้น มีเหงือกหรือใบหน้าบวม มีหนอง มีไข้ หรือรู้สึกไม่สบายร่วมด้วย เพราะอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษา
หากมีอาการบวมลามบริเวณใบหน้าหรือลำคอ หรือมีปัญหาในการกลืนหรือหายใจ ควรได้รับการดูแลทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน
ปวดฟันเป็นๆหายๆ รักษาอย่างไร
วิธีรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับความเสียหายของฟัน ไม่มีวิธีเดียวที่เหมาะกับอาการปวดฟันทุกแบบ
หากเกิดจากฟันผุที่ยังไม่ลึกมาก ทันตแพทย์อาจกำจัดส่วนที่ผุและอุดฟันเพื่อป้องกันไม่ให้รอยผุลุกลาม แต่หากรอยผุลึกจนโพรงประสาทฟันได้รับความเสียหาย อาจต้องประเมินการรักษารากฟันหรือแนวทางอื่นเพิ่มเติม
กรณีฟันร้าว วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความลึกของรอยร้าว ตั้งแต่การบูรณะฟัน การครอบฟัน การรักษารากฟัน ไปจนถึงการถอนฟันในกรณีที่รอยร้าวลึกและไม่สามารถเก็บฟันไว้ได้
สำหรับฟันคุด ทันตแพทย์จะพิจารณาจากตำแหน่งของฟัน การอักเสบ ความเสียหายของฟันข้างเคียง และอาการที่เกิดขึ้น หากเป็นฟันคุดที่ไม่มีปัญหาอาจติดตามอาการ แต่หากมีการอักเสบหรือเกิดโรคซ้ำอาจพิจารณาผ่าฟันคุดตามความเหมาะสม
การตรวจตั้งแต่เริ่มมีอาการจึงมีข้อดีตรงที่ช่วยให้เห็นปัญหาก่อนลุกลาม และในบางกรณีอาจสามารถรักษาด้วยวิธีที่ซับซ้อนน้อยกว่าการรอจนมีอาการปวดรุนแรง
ทำไมไม่ควรรอให้ปวดหนักก่อนค่อยรักษา
หนึ่งในความเข้าใจที่พบบ่อยคือ หากยังทนปวดได้หรืออาการหายไปเอง ก็สามารถรอดูอาการต่อได้ แต่โรคของฟันหลายประเภทไม่สามารถกลับมาแข็งแรงเหมือนเดิมได้เพียงเพราะอาการปวดลดลง
ฟันผุสามารถค่อย ๆ ลึกเข้าใกล้โพรงประสาท รอยร้าวสามารถขยายตัวจากแรงบดเคี้ยว และการอักเสบภายในฟันสามารถเปลี่ยนจากภาวะที่ยังรักษาเนื้อเยื่อไว้ได้ไปสู่ภาวะที่ต้องรักษารากฟัน
การเข้าพบทันตแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการจึงไม่ได้มีเป้าหมายเพียงเพื่อหยุดความปวด แต่เพื่อค้นหาต้นเหตุและวางแผนรักษาก่อนที่โครงสร้างของฟันจะเสียหายมากขึ้น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปวดฟันเป็นๆหายๆ
ขึ้นอยู่กับสาเหตุ อาการดังกล่าวอาจเกิดจากภาวะตั้งแต่เสียวฟัน ฟันผุ ไปจนถึงฟันร้าวหรือโพรงประสาทฟันอักเสบ หากเกิดอาการซ้ำควรตรวจหาสาเหตุกับทันตแพทย์แทนการประเมินจากระดับความปวดเพียงอย่างเดียว
หากเคยปวดเพียงครั้งเดียวจากสิ่งกระตุ้นและไม่มีอาการอีก อาจเฝ้าสังเกตอาการได้ แต่หากปวดซ้ำในฟันซี่เดิม เจ็บตอนเคี้ยว หรือเริ่มมีอาการบ่อยขึ้น ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ
ได้ ฟันผุในระยะแรกอาจไม่มีอาการ หรืออาจเริ่มมีเพียงอาการเสียวเมื่อรับประทานของเย็นหรือหวาน จึงไม่ควรรอให้ปวดก่อนจึงค่อยตรวจสุขภาพช่องปาก
อาจเกี่ยวข้องกับหลายสาเหตุ เช่น ฟันร้าว ฟันผุ วัสดุอุดฟันที่มีปัญหา หรือเนื้อเยื่อรอบรากฟันเกิดการอักเสบ จำเป็นต้องตรวจตำแหน่งและลักษณะของอาการเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
ไม่จำเป็นทุกกรณี การรักษารากฟันจะพิจารณาเมื่อโพรงประสาทฟันได้รับความเสียหายในระดับที่ไม่สามารถฟื้นตัวได้ หากตรวจพบปัญหาตั้งแต่ระยะแรก บางกรณีอาจรักษาด้วยการอุดหรือบูรณะฟันโดยยังไม่จำเป็นต้องรักษารากฟัน
สรุป
อาการปวดฟันเป็นๆหายๆ ไม่ควรถูกมองข้ามเพียงเพราะไม่ได้ปวดทุกวัน เพราะสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งฟันผุ ฟันร้าว ฟันคุด หรือการอักเสบของโพรงประสาทฟัน และบางปัญหาสามารถค่อย ๆ ลุกลามแม้อาการจะลดลงเป็นบางช่วง
หากมีอาการปวดซ้ำในตำแหน่งเดิม เสียวฟันนานขึ้น เจ็บตอนเคี้ยว หรือเริ่มมีอาการโดยไม่มีสิ่งกระตุ้น การตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้ทราบสาเหตุและวางแผนการรักษาได้เหมาะสมก่อนที่ฟันจะเสียหายมากขึ้น
หากคุณกำลังมีอาการปวดฟันเป็น ๆ หาย ๆ หรือไม่แน่ใจว่าฟันซี่ใดกำลังมีปัญหา สามารถนัดหมายเข้ารับการตรวจประเมินกับทีมทันตแพทย์ของ The Tree Dental Clinic เพื่อค้นหาสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับสภาพฟันของคุณ
นัดหมายเลยวันนี้
โทร: 062-265-5898
LINE: @thetreedental
สาขาบางปู | สาขาบางพลี | สาขาพุทธมณฑลสาย 4 | สาขาสำโรง
